Protokół z przeglądu oświetlenia awaryjnego – wzór

Jeśli prowadzisz firmę lub zarządzasz budynkiem użyteczności publicznej, wiesz, jak kluczowe jest oświetlenie awaryjne, które ratuje życie w chwilach kryzysu. Dokumentowanie jego stanu w protokole przeglądu to nie biurokratyczny obowiązek, lecz realna ochrona dla wszystkich w środku. W tym tekście omówię wymagania normy PN-EN 50172, niezbędne elementy takiego protokołu oraz pola do wypełnienia we wzorze. Dowiesz się, jak prawidłowo rejestrować pomiary natężenia, sprawdzać lampy i akumulatory, ustalać częstotliwość przeglądów, a na koniec znajdziesz gotowy szablon do druku, który ułatwi Ci codzienne zadania.

• Wymagania normy PN-EN 50172 dla protokołu
• Elementy protokołu oświetlenia awaryjnego
• Pola do wypełnienia we wzorze protokołu
• Pomiary natężenia w protokole oświetlenia
• Sprawdzanie lamp i akumulatorów w protokole
• Częstotliwość przeglądów w protokole awaryjnym
• Przykładowy wzór protokołu do druku
• Pytania i odpowiedzi: Protokół z przeglądu oświetlenia awaryjnego – wzór

Wymagania normy PN-EN 50172 dla protokołu

Norma PN-EN 50172 precyzyjnie określa, co musi zawierać protokół z przeglądu oświetlenia awaryjnego, by spełniał wymogi bezpieczeństwa. Dokument ten musi potwierdzać, że system działa zgodnie z projektem i normami, w tym z PN-EN 1838 dotyczącą oświetlenia ewakuacyjnego. Kluczowe jest rejestrowanie wyników testów funkcjonalnych, pomiarów iluminancji oraz stanu baterii. Norma nakazuje prowadzenie rejestru przez upoważnioną osobę, z datami i podpisami, co zapewnia traceability w razie inspekcji. Brak zgodności grozi nie tylko karami, ale przede wszystkim ryzykiem dla użytkowników.

Wymagania obejmują coroczne weryfikacje pełnego rozładowania akumulatorów oraz miesięczne testy wizualne. Protokół powinien zawierać schemat rozmieszczenia opraw, co ułatwia identyfikację usterek. Norma podkreśla konieczność dokumentowania czasu pracy lamp awaryjnych, minimalnie 1 godzina dla większości obiektów. Szczegółowe zapisy pomiarów luxów na osi ewakuacyjnej gwarantują, że oświetlenie spełnia próg 1 lx na poziomie podłogi. Te elementy tworzą solidną podstawę do audytów i modernizacji systemów.

PN-EN 50172 wymaga, by protokół był przechowywany co najmniej 5 lat, z możliwością elektronicznego archiwizowania pod warunkiem integralności danych. W przypadku systemów centralnie zasilanych, dokumentacja musi uwzględniać stan subrozdzielni. Norma zachęca do cyklicznego kalibrowania mierników oświetleniowych, co podnosi wiarygodność wyników. Uprawniony serwisant podpisuje się pod oświadczeniem o zgodności z normami, co buduje zaufanie organów kontrolnych.

Zobacz także: Jak Samodzielnie Zainstalować Oświetlenie Schodowe - Przewodnik Krok Po Kroku

Podstawowe załączniki do protokołu

• Schemat instalacji oświetlenia awaryjnego z numeracją opraw.
• Raporty z pomiarów luxometrem z datami kalibracji urządzenia.
• Protokóły testów akumulatorów z krzywymi rozładowania.
• Lista usterek i działań naprawczych z terminami realizacji.

Elementy protokołu oświetlenia awaryjnego

Protokół oświetlenia awaryjnego składa się z kilku kluczowych sekcji, które razem tworzą pełny obraz stanu instalacji. Na czele stoi nagłówek z danymi obiektu, datą przeglądu i danymi wykonawcy. Sekcja opisowa zawiera typ systemu: autonomiczny, centralny czy z subrozdzielniami. Następnie następuje tabela inwentaryzacyjna opraw z ich lokalizacjami i parametrami znamionowymi. Ta struktura pozwala szybko zidentyfikować problemy i zaplanować działania.

Kolejnym elementem jest rejestr testów funkcjonalnych, gdzie odnotowuje się reakcję na zanik napięcia. Dokument musi obejmować pomiary natężenia oświetlenia w kluczowych punktach, takich jak wyjścia ewakuacyjne czy schody. Sekcja na stan akumulatorów rejestruje napięcie, pojemność i czas pracy. Na końcu protokół kończy się wnioskami i podpisami, potwierdzającymi przydatność systemu do użytku.

Ważnym dodatkiem bywają załączniki graficzne, jak mapy ewakuacyjne z zaznaczonymi oprawami. Protokół powinien być czytelny, z kodami kolorystycznymi dla statusu: zielony dla sprawności, czerwony dla usterek. Norma zaleca numerowanie stron i wersjonowanie dokumentu przy aktualizacjach. Te detale sprawiają, że protokół staje się nie tylko formalnością, ale praktycznym narzędziem zarządzania bezpieczeństwem.

Zobacz także: Oświetlenie schodów na baterie z czujnikiem ruchu 2025

Elementy protokołu ewoluują wraz z technologią, np. w systemach LED z inteligentnym sterowaniem. Dokumentacja obejmuje wtedy logi z modułów BMS. Zawsze jednak priorytetem pozostaje zgodność z normami, co chroni przed niespodziankami podczas kontroli.

Pola do wypełnienia we wzorze protokołu

Wzór protokołu zawiera pola identyfikujące obiekt: nazwa, adres, numer księgi obiektów budowlanych. Data przeglądu, imię i nazwisko serwisanta z pieczątką to podstawa wiarygodności. Numer protokołu i okres, którego dotyczy, ułatwiają archiwizację. Pole na opis systemu oświetlenia precyzuje liczbę opraw i typ zasilania. Te informacje tworzą kontekst dla dalszych zapisów.

Tabela opraw wymaga wpisania numeru seryjnego, lokalizacji, typu lampy i daty produkcji. Dla każdej oprawy notuje się stan wizualny: czystość klosza, integralność obudowy. Pole na wyniki testu funkcjonalnego przyjmuje wartości: sprawne, usterka z opisem. To pozwala na bieżąco śledzić kondycję instalacji. Dodatkowe pole na zalecenia naprawcze motywuje do szybkich reakcji.

Sekcja pomiarowa obejmuje natężenie oświetlenia w luxach dla trybu awaryjnego i ewakuacyjnego. Pole na czas autonomii akumulatora rejestruje minuty pracy po odcięciu prądu. Napięcie baterii przed i po teście to klucz do oceny degradacji. Pole na temperaturę otoczenia podczas pomiaru uwzględnia wpływ warunków zewnętrznych. Podpis kierownika obiektu potwierdza odbiór protokołu.

Przykładowe pola w tabeli opraw

Pomiary natężenia w protokole oświetlenia

Pomiary natężenia oświetlenia to serce protokołu, bo potwierdzają skuteczność ewakuacji. Luxomierz kalibrowany mierzy iluminancję na wysokości 0,1 m nad podłogą wzdłuż osi ewakuacyjnej. Minimalne wartości to 1 lx dla dróg ewakuacyjnych i 0,5 lx przy wyjściach zewnętrznych. W punktach krytycznych, jak zakręty schodowe, próg wzrasta do 5 lx przez minutę. Te dane wpisuje się z dokładnością do 0,1 lx, z godziną pomiaru.

Podczas testu symuluje się zanik prądu, mierząc po 5 sekundach i po 1 godzinie pracy. Protokół rozróżnia pomiary dla oświetlenia awaryjnego (dla pomieszczeń wysokiego ryzyka) i ewakuacyjnego. W oprawach kierunkowych sprawdza się kąt świecenia i równomierność. Anomalie, jak zacienione strefy, wymagają natychmiastowej korekty. Kalibracja luxomierza co rok zapewnia precyzję poniżej 5% błędu.

W dużych obiektach pomiary dzielą na strefy, z średnią arytmetyczną dla każdej. Protokół zawiera wykres rozkładu natężenia, co wizualizuje słabe punkty. Dla systemów LED norma dopuszcza niższe wartości dzięki wyższej efektywności. Zawsze jednak priorytetem jest uniformność oświetlenia powyżej 40:1 (max/min).

Wykres minimalnych natężeń oświetlenia

Sprawdzanie lamp i akumulatorów w protokole

Sprawdzanie lamp wymaga testu włączenia po zaniku prądu, notując czas reakcji poniżej 0,5 s dla LED i 2 s dla fluorescencyjnych. Wizualna inspekcja obejmuje czystość, uszkodzenia mechaniczne i integralność uszczelek. Protokół rejestruje typ lampy, jej żywotność i datę wymiany. Dla lamp wyładowczych sprawdza się stan starterów i kondensatorów. Te zapisy zapobiegają awariom w kluczowym momencie.

Akumulatory testuje się poprzez pełne rozładowanie co 12 miesięcy, mierząc czas pracy do 85% pojemności znamionowej. Napięcie spoczynkowe powinno przekraczać 1,2 V na ogniwo NiCd lub 2,1 V na ogniwo Pb. Protokół zawiera krzywą rozładowania z co 15-minutowymi odczytami. Degradacja powyżej 20% sygnalizuje potrzebę wymiany. Ładowanie po teście musi trwać co najmniej 24 godziny.

W systemach centralnych protokół obejmuje stan prostowników i wyłączników. Dla akumulatorów żelowych sprawdza się szczelność i brak wycieków. Dokumentacja przewiduje pole na temperaturę ogniw, optymalną 20°C. Te procedury przedłużają żywotność do 10 lat przy regularnych przeglądach.

Podtytuł

Testy akumulatorów

• Sprawdzenie napięcia otwartego obwodu.
• Test pojemności przy obciążeniu znamionowym.
• Weryfikacja czasu ładowania i rozładowania.
• Kontrola połączeń i izolacji.

Częstotliwość przeglądów w protokole awaryjnym

Częstotliwość przeglądów wynika z PN-EN 50172: miesięczne testy funkcjonalne, półroczne pomiary natężenia i roczne pełne testy akumulatorów. Protokół miesięczny skupia się na wizualnej inspekcji i włączeniu lamp na 5 minut. Półroczny obejmuje luxomierzem wszystkie punkty ewakuacyjne. Roczny to kompleksowy audyt z rozładowaniem baterii. Te cykle zapewniają ciągłą gotowość systemu.

W obiektach wysokiego ryzyka, jak szpitale, przeglądy gęstnieją do cotygodniowych. Protokół musi wskazywać daty następnych czynności, z harmonogramem na rok. Opóźnienia notuje się z uzasadnieniem i planem uzupełnienia. Elektroniczne systemy logują automatycznie, ale protokół papierowy pozostaje standardem dla podpisów.

Częstotliwość dostosowuje się do warunków eksploatacji, np. w zapylonych halach przeglądy co kwartał. Norma pozwala na wydłużenie cykli po modernizacji do LED, ale nie poniżej minimum. Protokół archiwizuje trendy, np. spadek pojemności akumulatorów, prognozując wymiany.

Wykres cykli przeglądów

W dużych instalacjach przeglądy dzielą na etapy, by minimalizować zakłócenia. Protokół grupuje wyniki wg cykli, ułatwiając analizę.

Przykładowy wzór protokołu do druku

Gotowy wzór protokołu to tabela z nagłówkiem i sekcjami do ręcznego wypełnienia. Nagłówek zawiera dane obiektu, datę i sygnaturę. Kolumny dla opraw: nr, miejsce, typ, stan, pomiary. Na dole sekcja na akumulatory i podpisy. Wydrukuj na A3 dla czytelności, z miejscem na notatki. Ten szablon zgodny z normą oszczędza godziny na formatowanie.

Sekcja pomiarów ma pola na luxy w 10 punktach ewakuacyjnych. Dla akumulatorów tabela z czasem pracy i napięciami. Pole na uwagi pozwala opisać niestandardowe sytuacje. Podpisy dwóch osób: serwisanta i użytkownika obiektu. Numeracja wzoru ułatwia wersjonowanie przy zmianach.

Wzór przewiduje załączniki: schemat i wyniki luxomierza. Użyj czcionki sans-serif dla druku. Ten format sprawdzi się w każdym obiekcie, od biurowca po magazyn.

Dostosuj liczbę wierszy do liczby opraw. Ten wzór drukuj cyklicznie, archiwizując oryginały.

Pytania i odpowiedzi: Protokół z przeglądu oświetlenia awaryjnego – wzór

• Co powinien zawierać wzór protokołu z przeglądu oświetlenia awaryjnego?

  Wzór protokołu musi obejmować dane identyfikacyjne obiektu i instalacji, datę oraz zakres przeglądu, listę opraw oświetleniowych z ich lokalizacjami, wyniki pomiarów natężenia oświetlenia (w luksach), ocenę stanu technicznego akumulatorów i lamp, potwierdzenie działania w trybie awaryjnym, zalecenia naprawcze oraz podpisy osoby przeprowadzającej przegląd i odpowiedzialnego za obiekt. Zgodność z normami PN-EN 1838 i PN-EN 50172 jest kluczowa.

• Jakie normy regulują sporządzanie protokołu z przeglądu oświetlenia awaryjnego i ewakuacyjnego?

  Obowiązujące normy to PN-EN 1838 (oświetlenie awaryjne), PN-EN 50172 (systemy oświetlenia awaryjnego) oraz PN-IEC 60598-2-22 (lampy awaryjne). Protokół dokumentuje zgodność z tymi wymaganiami, w tym czas autonomii (min. 1 godzina) i równomierność oświetlenia ewakuacyjnego.

• Jak często należy przeprowadzać przegląd oświetlenia awaryjnego i sporządzać protokół?

  Przegląd miesięczny (wizualny), półroczny (funkcjonalny) i roczny (z pomiarami pełnymi) zgodnie z PN-EN 50172. Po każdej naprawie lub modernizacji wymagany jest dodatkowy protokół potwierdzający stan techniczny.

• Kto może przeprowadzać przegląd i wystawiać protokół oświetlenia awaryjnego?

  Osoba z odpowiednimi kwalifikacjami SEP (do 1 kV), posiadająca doświadczenie w pomiarach oświetlenia, najlepiej certyfikowany elektryk lub firma specjalistyczna BHP. Protokół podpisuje przeglądujący oraz właściciel lub zarządca obiektu.